Η Μήθυμνα ή όπως ονομάζεται σήμερα ο Μόλυβος, είναι ένας από τους κύριους λόγους που πρέπει να επισκεφτεί κανείς τη Λέσβο! Θα σας μαγέψει με την πρώτη επαφή! Αφού το γραφικό χωριό του Μολύβου, με την απαράμιλλη φυσική ομορφιά, είναι ένας από τους πιο καλοδιατηρημένους παραδοσιακούς οικισμούς στον κόσμο, αποδεικνύοντας ότι έχει αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου. Σύμφωνα με τη μυθολογία, το χωριό πήρε το όνομά του από τη Μήθυμνα, η οποία ήταν μια από τις κόρες του βασιλιά Μάκαρα.
Στη Δημοτική ενότητα Μηθύμνης περιλαμβάνονται τα χωριά Εφταλού, Βαφειός, Άργενος, Λεπέτυμνος, Συκαμνιά-Σκάλα Συκαμνιάς
Ο Μόλυβος είναι χτισμένος αμφιθεατρικά σε ένα μικρό λόφο στο βόρειο τμήμα του νησιού ενώ στην κορυφή του λόφου, το βυζαντινό κάστρο στεφανώνει με επιβλητικότητα τον οικισμό. Το φρούριο αυτό χτίστηκε από τους Βυζαντινούς στις αρχές του 1300 και ανακαινίστηκε από τον ο Φραγκίσκο Α´ Γατελούζο το 1373,ο οποίος ήταν από τη Γένοβα. Η καλύτερη ώρα για να επισκεφθείτε αυτό το κάστρο είναι όταν ο ήλιος δύει βουτώντας στη θάλασσα.
Το βράδυ ο Μόλυβος είναι μαγευτικός. Καθώς πλησιάζει ο επισκέπτης το όμορφο αυτό χωριό, η πρώτη εικόνα που αντικρίζει από μακριά , καθηλώνει! Το φωτισμένο κάστρο, που μπορεί κανείς να δει από πολλές γωνιές του χωριού αλλά και από λιμάνι του, που είναι επίκεντρο της τουριστικής ζωής του Μολύβου, τα λιθόστρωτα καλντερίμια, τα Σαλκίμια ή η «Γλυσίνα» που καλύπτουν όλη την ανηφορική αγορά του οικισμού μεθώντας τον επισκέπτη με το άρωμά τους την άνοιξη, τα μικρά όμορφα μαγαζάκια, τα καφέ-μπαρ, εστιατόρια και ταβέρνες με «κρεμαστά μπαλκόνια» με θέα στο Αιγαίο, όπου μπορείτε να απολαύσετε φρέσκα ψάρια ημέρας, θαλασσινά και τοπικά χειροποίητα πιάτα συνοδεύοντάς τα φυσικά με μυρωδάτο ούζο, συνθέτουν ένα σκηνικό τέλειο και αψεγάδιαστο! https://welcometolesvos.com/el/lesvos-to-allo-aigaio/
Το Κάστρο του Μολύβου
Είναι το δεύτερο σε μέγεθος κάστρο του νησιού. Το οικοδόμησαν -επάνω στην αρχαιοελληνική και τη βυζαντινή ακρόπολη- οι Γατελούζοι ηγεμόνες της Λέσβου τον 14ο αι. και μετά οι Οθωμανοί έκαναν επισκευές και προσθήκες.Τμήματα της αρχαίας ακρόπολης του 5ου αι. υπάρχουν στο κάτω μέρος δύο πύργων. Λίθοι δωρικού ναού (τρίγλυφα, σπόνδυλοι κιόνων) έχουν εντοιχιστεί στα τείχη σε δεύτερη χρήση (spolia). Το κάστρο οικοδομήθηκε, σύμφωνα με μία εκδοχή, ως μέρος της μεγάλης οικοδομικής δραστηριότητας του Ιουστινιανού Α΄ τον 6ο αι. Το κτίσιμο είναι κατά το (ψευδο)ισόδομο σύστημα, με λίθους από το πέτρωμα του λόφου, καλά αρμοσμένους μεταξύ τους, ώστε το συνδετικό υλικό να μην είναι ορατό. Στη Βυζαντινή εποχή πρέπει να ανήκει η υπόγεια δεξαμενή (κινστέρνα) με τοξωτή επιστέγαση, στη μέση του κάστρου. Περιήλθε στους Λατίνους της Κωνσταντινούπολης. Οι Γατελούζοι κυρίαρχοι της νήσου (1355-1462) το ανακατασκεύασαν ίσως το 1373, τότε που επισκεύασαν και το κάστρο της Μυτιλήνης. Το περιτείχισμα με την είσοδο και η κορυφή του είναι Οθωμανικές προσθήκες, μετά το 1462. Οι Τουρκικές επισκευές μπορεί να χωριστούν σε δύο φάσεις: στην πρώτη μιμούνται τη γενουατική τοιχοποιία, ενώ στη δεύτερη τα τμήματα κτίζονται με μικρούς λίθους, άτακτα τοποθετημένους, με πολύ κονίαμα και θραύσματα πλίνθων μεταξύ τους. Αυτές οι επισκευές έπαυσαν ως το 1750.
Ρωμαϊκό κτίσμα ιαματικών λουτρών Εφταλούς , συμπεριλήφθηκαν στα δέκα αγαπημένα μέρη με ποταμούς, λίμνες και ακτές στην Ευρώπη, πριν από περίπου δυο χρόνια, οι θερμές πηγές καθώς και η παραλία της Χρυσής Ακτής στην Λέσβο, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times. Η ιαματική πηγή της Εφταλούς είναι γνωστή από την αρχαιότητα, αλλά αρχίζει να αποτελεί τόπο θεραπείας διαφόρων ασθενειών από το Μεσαίωνα. Στην περίοδο της οικονομικής και πνευματικής ακμής της Λέσβου, τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα, οι ιαματικές πηγές αποτελούσαν εκλεκτό τόπο διακοπών και θεραπείας των αστών της ευρύτερης περιοχής.
Αρχαιολογικός περίπατος, «Με ειδική μελέτη -επί της οποίας γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο- εντάσσει και αναδεικνύει, μέσα από τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού περιπάτου -που συγκροτείται από τρεις πολιτιστικές διαδρομές- τους αρχαιολογικούς χώρους του οικισμού -οι οποίοι για χρόνια, ενώ έχουν αποκαλυφθεί, παραμένουν αφανείς και παραμελημένοι- καθώς και νεότερα μνημεία. Η δημιουργία του αρχαιολογικούτους αρχαιολογικούς χώρους του οικισμού -οι οποίοι για χρόνια, ενώ έχουν αποκαλυφθεί, παραμένουν αφανείς και παραμελημένοι- καθώς και νεότερα μνημεία. Η δημιουργία του αρχαιολογικού περίπατου αναδεικνύει την ιστορική φυσιογνωμία του οικισμού στην ιστορική διαχρονία, ενώ συγχρόνως συμβάλλει στην ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος και δι΄ αυτού στην οικονομική τοπική ανάπτυξη».
Οι οικισμοί της Μήθυμνας ( ΦΕΚ. Δ-594 13.11.1978/Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.(ΠΔ 19.10.1978) και Συκαμινέας 13.11.1978/Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.(ΠΔ 19.10.1978) ε34ν συνόλω. Η Δημοτική Ενότητα Μήθυμνας περιλαμβάνει στα όριά της 2 διατηρητέους οικισμούς Μήθυμνας και Συκαμiνές και ο οικισμός της Μήθυμνας με συνεχή κατοίκηση από το 3000 π.Χ, ανήκει εν συνόλω στα διατηρητέα μνημεία Ελληνικής και μεσογειακής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Ο οικισμός του Μολύβου, εξαιτίας των ιδιαίτερων αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών του, της συνολικής εικόνας του τοπίου και της μακραίωνης ιστορίας του προστατεύεται ως παραδοσιακός ήδη από το 1978 με όρους και περιορισμούς δόμησης, ενώ πολυάριθμα είναι και τα μεμονωμένα κτήρια και τα οικοδομικά συγκροτήματα που είναι χαρακτηρισμένα ιστορικά διατηρητέα μνημεία.
Μόλυβος, Φωτογραφία: https://welcometolesvos.com/el/location/mithimna-molivos-el/
Το χωριό της Συκαμινέας (Συκαμιάς ή Σκαμνιάς για τους ντόπιους), που οφείλει το όνομά του στις πολλές μουριές της περιοχής, βρίσκεται στη ράχη του ψηλότερου βουνού της Μυτιλήνης, του Λεπέτυμνου. Εκεί, στο βορειοδυτικό μέρος του νησιού, ανάμεσα σε πλούσια βλάστηση με πεύκα, πλατάνια και ελιές, ο παραδοσιακός οικισμός της Συκαμιάς ξεχωρίζει από μακριά με τα αρχοντικά, πετρόκτιστα σπίτια, τη θέα στο Αιγαίο που μαγνητίζει και τα καλαίσθητα καλντερίμια.
Ο Στρατής ή Στράτης Μυριβήλης (1892-1969) ευτύχησε να γεννηθεί και να ζήσει σε αυτόν τον τόπο και αυτός ο τόπος ευτύχησε να έχει τον παγκοσμίου φήμης λογοτέχνη να περιγράφει τις ομορφιές και την ιστορία του.
Πολύ όμορφο, οργανωμένο και ενδιαφέρον είναι και το Λαογραφικό Μουσείο της Συκαμιάς, λίγο πιο κάτω από την οικία Μυριβήλη, που δεν είναι ανοιχτή σε επισκέπτες, και την τρίκλιτη βασιλική εκκλησία της Αγίας Φωτεινής. Στο μουσείο, το οποίο στεγάζεται στο πέτρινο κτίριο του δημοτικού σχολείου του χωριού, υπάρχει κι ένα δωμάτιο με τα προσωπικά αντικείμενα του Στρατή Μυριβήλη.
Συκαμνιά, Φωτογραφία, Στρατής Βέρρος
Συνεδριακό Κέντρο – πρώην οθωμανικό Τέμενος, κεντρικό τέμενος Β.δ. Λέρσβου προ του 18ου αιώνα
Οθωμανικό λουτρό συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σημαντικότερα κτίσματα που διασώζονται από την Οθωμανική περίοδο στην περιοχή. Εντοπίζεται στο κέντρο του σημερινού οικισμού, κοντά στο Καρσί Τζαμί ή Μεγάλο Τζαμί, επί παρόδου της οδού Κάστρου και χτίστηκε πάνω σε φυσική πλαγιά, αξιοποιώντας τις υψομετρικές διαφορές του βραχώδους εδάφους.
Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη Μήθυμνας «Αργύρης Εφταλιώτης», αποτελεί συνέχεια της «αδελφότητας των μουσών» που συστάθηκε το 1859, και αριθμεί περί τους 20.000 αρχειακού υλικού, εκδόσεων του 18ου αιώνα και ποικίλους τόμους έντυπου και οπτικοακουστικού υλικού.
Αρχοντικά . Υπάρχουν περί τις 200 κατοικίες και αρχοντικά με αριθμημένο χαρακτήρα διατήρησης από την εφορεία νεοτέρων μνημείων , Κορυφαία δείγματα το Αρχοντικό Κομνηνάκη Κράλλη (Σταθμός ΑΣΚΤ), το αρχοντικό Γιαννάκου, τα αρχοντικά Σάββα ,Κυριακού και Ιωάννη Κράλλη, παλαιό δημαρχείο (κατοικία του οθωμανού διοικητή του καζά Μολύβου, Δημοτική Πινακοθήκη κ.α
Η εκκλησία των Ταξιαρχών , Μεταβυζαντινή τρίκλητη βασιλική του Ταξιάρχη, μεσαιωνικό αστικό μοναστήρι, ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά μνημεία του Μολύβου που ανακατασκευάστηκε ,μετά από πυρκαγιά, στα 1795.
Μουσείο Βαλέτα. Τόπος κατοικίας του εκ Λέσβου ξακουστού φιλολόγου και γραμματολόγου Γιώργου Βαλέτα, μπορεί κανείς να επισκεφθεί το σπίτι του, οι εγκαταστάσεις
του οποίου φιλοξενούν σήμερα το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης και τη Βιβλιοθήκη Λεσβιακών Γραμμάτων.
Παράρτημα ΑΣΚΤ, εν λειτουργία χώρος φιλοξενίας Ελλήνων και αλλοδαπών καλλιτεχνών • Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας, Η Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας εγκαινιάστηκε στα 1981 και στεγάζεται σε ένα δωρημένο στον Δήμο Μήθυμνας (1968), αρχοντικό του 18 ου αιώνα με εξαιρετικό εσωτερκό διάκοσμο και οροφογραφίες . Ο αριθμός των έργων τέχνης – πίνακες, μικρογλυπτά, κεαμικά, φωτογραφίες περιελαμβάνει πλέον των 230 έργων από δωρεές. Η Δ.Π.Μ αποτελίμίααπότις πλουσιότερες περιφερφειακές πινακοθήκης της Ελλάδας με έργα των: Γιαννούλη Χαλεπά, Ακριθάκη, Γαϊτη, Βαρλάμου, Σικελιώτη, Σανταμούρη, Πρέκα, Μπότσογλο, Μπαχαριάν, Τέτση, Σακελίωνα, Κατράκη, Βασιλείου, Μυταρά, Λολοσίδη, Κακουλίδη, Σολούνιας, Σαρελάκου, Δέρπαπα, Ψυχοπαίδη, Βακιρτζή, Ραζή, Καλοκύρη, Κοκκίνου, Σπέντζα, Καλλιγιάννη, Ρόκου, ενδεικτικά. Ανάμεσα σ΄αυτά 35 ακουαρέλες με θέμα την Εφταλού του Γιώργου Λαζόγκα. Παρά τις τεράστιες δυσκολίες η Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας έχει φιλοξενήσει τα τελευταία χρόνια εκθέσεις των Χρόνη Μπότσογλου , Νικόλα Βαμβουκλή, Μιχάλη Σηφναίου, Γιώργου Λαζόγκα κ.α. με μεγάλη επιτυχία.
Διεθνές Φεστιβάλ Κλασσικής Μουσικής Μολύβου (MIMF) Το Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου – ΔιΦεΜΜ (Molyvos International Music Festival – MIMF) πραγματοποιήθηκε πρώτη φορά τον Αύγουστο του 2015 στον Μόλυβο, με τη συμμετοχή κορυφαίων νέων και καταξιωμένων ερμηνευτών διεθνούς φήμης. Σήμερα, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους θεσμούς κλασικής μουσικής στην Ελλάδα και δημοφιλής μουσικός προορισμός παγκοσμίως. Το ΔιΦεΜΜ συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη, στηρίζοντας και επαναπροσδιορίζοντας το τουριστικό προϊόν της Λέσβου. Παράλληλα, τα εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιεί κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους εξοικειώνουν τους νέους με την κλασική μουσική, δίνοντάς τους τα εφόδια να σχεδιάσουν τη δική τους πορεία στο χώρο.
Ιαματικές πηγές Εφταλούς, –Πεδίο θερμοπηγών Αργένου, Η θερμοπηγή της Αργένου, γνωστή με το όνομα «Μεγάλα Θέρμα» είναι παραλιακή, ενώ αναβλύσεις υπάρχουν τόσο στην ξηρά όσο και μέσα στη θάλασσα. Το νερό που αναβλύζει στην παραλία έχει θερμοκρασία 86οC. Πρόκειται για μια χλωρονατριούχο πηγή με σχετικά μειωμένη περιεκτικότητα σε ανθρακικά και μαγνήσιο και αυξημένη περιεκτικότητα σε ασβέστιο και θειικά σε σύγκριση με το νερό των θερμοπηγών μελών από όλη την Λέσβο – επιχειρηματίες του τουρισμού και παραγωγοί του τόπου και διαθέτει οργανωτικές επιτροπές κατά τομέα δράσης οι οποίες έχουν και την ευθύνη διοργάνωσης των δράσεων του Φορέα: επιτροπή πολιτισμού που εποπτεύει το Διεθνές Φεστιβάλ Κιθάρας « Αρίων» Γαστριμαργίας που εποπτεύει το Lesboς Foodfest – Διεθνές φεστιβάλ γαστριμαργίας/περιβάλλοντος και αθλητισμού που εποπτεύει το Uforia festival – Διεθνές Φεστιβάλ ευεξίας και τα Lesboς trail – Διεθνείς αγώνες δρόμου βουνού και l – LESVOS – MOLYVOS URBAN MTB RACE XCO – C2, από τους πιο μεγάλους αγώνες στην Ευρώπη, διεθνείς αγώνες ορεινής ποδηλασίας.
Χεροκάμματο χωριό – Χριστούγεννα, ένα χριστουγεννιάτικο δρώμενο του Δήμου Δυτικής Λέσβου, στον παραδοσιακό οικισμό με πανελλήνια αναγνώριση.
Αρίων, ιδρύθηκε το 1961 ως ποδοσφαιρικός συνεχίζοντας την δράση του προϋπάρχοντος φιλοτελικού σωματείου του 1933. Σκοπός του είναι να φέρει τους νέους κοντά 43 στον αθλητισμό και παράλληλα να διοργανώνει κοινωνικές και άλλες δράσεις. Διαθέτει 3 τμήματα : το ανδρικό που αγωνίζεται στην Α τοπική κατηγορία Λέσβου με έδρα το Στάδιο Μήθυμνας. Το παιδικό τμήμα που συμμετέχει, εδώ και χρόνια στα πρωταθλήματα της ΕΠΣΛ Και το τμήμα junior που κατέχει ένα κύπελο και διακρίνεται παντοτε στην κατηγορία του. Φέρει ως έμβλημα τον Κιθαρωδό Αρίωνα τον Μηθυμναίο.
ΓΑΣ Ολυμπιάς, Γυμναστικός Αθλητικός Σύλλογος Ολυμπιάς Μήθυμνας. Έτος ίδρυσης 1987. Σύλλογος κλασσικού αθλητισμού. Σκοποί του είναι: Η συστηματική καλλιέργεια και ανάπτυξη των δυνατοτήτων των αθλητών ώστε να συμμετέχουν σε αγώνες. Η δημιουργία ισορροπίας σωματικής και ψυχικής ώστε να οικοδομείται ισχυρός και ηθικός χαρακτήρας μέσω του αθλητισμού. Επιδιώκει επίσης την καλλιέργεια της αγάπης για τον κλασσικό αθλητισμό κυρίως την καλαθοσφαίριση, πετοσφαίριση, χειροσφαίριση (χαντ μπολ) αντισφαίριση, επιτραπέζια αντισφαίριση κολύμβηση, ιστιοπλοία, ποδηλασία. Την οργάνωση και τέλεση αγώνων και την συμμετοχή σε αγώνες με παρόμοια σωματεία. Την διοργάνωση εκδρομών, διαλέξεων, αθλητικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος ,χοροεσπερίδες, συναυλίες, κ.α εκδηλώσεις . Η διάδοση του αθλητισμού σε τοπικό και ευρύτερο κοινό και η αλληλοϋποστήριξη στα δημοκρατικά ιδεώδη. Λειτουργεί τμήματα κλασσικού αθλητισμού, καλαθοσφαίρισης, πετοσφαίρισης, χειροσφαίρισης, επιτραπέζιας αντισφαίρισης, κολύμβησης, ιστιοπλοϊας, ποδηλασία.