Ο υγρότοπος του Κόλπου Καλλονής σχηματίζεται από τη θαλάσσια περιοχή που αυτός περικλείει και 25 παράκτιους, στην πλειονότητά τους, διακεκριμένους υγρότοπους ή ευρύτερες περιοχές υγροτόπων (βλέπε χάρτη) που παρουσιάζονται αναλυτικά αμέσως παρακάτω. Έλος Νυφίδας, Αλυκή Πολυχνίτου, Έλος Αλυκούδι, Έλος Σκάλας Καλλονής,Λίμνη Μετοχίου (Λειμώνος), Λιμνοδεξαμενή Κεραμίου (Ποταμιάς), Έλος Παρακοίλων, Λιμνοθάλασσα Παρακοίλων, Εκβολή Μακάρων αριθμεί 134 είδη πουλιών, ήταν ανέκαθεν εμπορικό λιμάνι καθώς και τόπος παραγωγής εκλεκτών ψαριών και οστρακοειδών αλλά και προορισμός διακοπών και μελέτης της φύσης από τα χρόνια του A ριστοτέλη. Κωδικός GR4110007. Ονομασία περιοχής Natura 2000 LESVOS PARAKTIOI YGROTOPOI KAI KOLPOS KALLONIS – ΛΕΣΒΟΣ ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΟΛΠΟΣ ΚΑΛΛΟΝΗΣ. Έκταση 14780.36 ha. οι αλυκές και ο κόλπος της Καλλονής είναι γνωστές διεθνώς και ως «Aristotle’s Lagoon», δηλαδή η Λιμνοθάλασσα του Αριστοτέλη. της αρχαιότητας θεωρείται και θεμελιωτής αρκετών επιστημών πέρασε χρόνο εκεί και μελέτησε τα ζώα, τα πουλιά και τα πλάσματα της θάλασσας. Τα συμπεράσματά του αποτυπώθηκαν στο περίφημο βιβλίο «Περί τα ζώα ιστορίαι».
Ο καθηγητής εξελικτικής βιολογίας του Imperial College, Αrmand Marie Leroi, επισκέφθηκε την Καλλονή και είδε όλα όσα είδε και ο Αριστοτέλης 2500 χρόνια πριν. Τα δημοσίευσε σε ένα βιβλίο και ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο«The Lagoon: How Aristotle Invented Science» (Η Λιμνοθάλασσα: Πώς ο Αριστοτέλης εφηύρε τηνεπιστήμη). το έργο του Leroi, ο κόλπος της Καλλονής παίζει για τον Αριστοτέλη, παρόμοιο ρόλο με αυτόνπου είχαν τα νησιά Γκαλαπάγκος στο να βοηθήσουν το Δαρβίνο να διατυπώσει την εξελικτική θεωρία. Οι υγρότοποι Κόλπου Καλλονής, περιλαμβάνουν ολόκληρη την παράκτια περιοχή του κόλπου, θεωρούνται ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Ευρώπης με περίπου 1500 είδη φυτών, συμπεριλαμβανομένων ορχιδέων και 311 είδη πουλιών που έχουν καταγραφεί στην περιοχή. Την άνοιξη και το φθινόπωρο, πολλά μεταναστευτικά πουλιά φωλιάζουν εδώ, πολλά από αυτά χαρακτηρίζονται ως σπάνια είδη, προσελκύοντας πολλούς παρατηρητές πουλιών σε αυτήν την περιοχή.Σημειώνεται ότι η σημασία της βιοποικιλότητας της Λέσβου στην ιστορία της επιστήμης δεν περιορίζεται στον Αριστοτέλη και τη ζωολογία. Από τη Λέσβο -συγκεκριμένα από την Ερεσό- καταγόταν ο Θεόφραστος, ο φίλος και διάδοχος του Αριστοτέλη στη θέση του διευθυντή Περιπατητικής Σχολής των Αθηνών. Ο Θεόφραστος θεωρείται, με τα έργα του «Περί φυτών ιστορίαι» και «Περὶ φυτών αιτιών», ο θεμελιωτής της βοτανικής. Και τα δικά του έργα βασίστηκαν στην παρατήρηση και τη μελέτη της χλωρίδας της Λέσβου, ανάμεσά της και αυτή των αλυκών της Καλλονής.
Τα φλαμίνγκο βρίσκονται στους υγροτόπους του Κόλπου Καλλονής όλο τον χρόνο! Τα περισσότερα πουλιά παρατηρούνται αργά το καλοκαίρι και το φθινόπωρο (μέχρι 5.000) ενώ τον χειμώνα ο πληθυσμός τους είναι γύρω στα 1.300-1.500 πουλιά και τον υπόλοιπο χρόνο γύρω στα 700-1000.
Αν και μπορούμε να τα δούμε όλο το χρόνο κατά εκατοντάδες στους υγροτόπους του Κόλπου Καλλονής, δεν αναπαράγονται στο νησί μας. Ούτε καν στην Ελλάδα… Παρόλα αυτά, είναι γνωστή η συχνή επικοινωνία του πληθυσμού της Λέσβου με αυτό των παραλίων και της ενδοχώρας της Τουρκίας, όπου και το είδος διατηρεί αναπαραγωγικές αποικίες.Έτσι κάθε μέσα Αυγούστου βλέπουμε στην Αλυκή Καλλονής (όπου εντοπίζεται ο πυρήνας του πληθυσμού τους) τα πρώτα νεαρά Φλαμίνγκο που έχουν ξεκινήσει από τη Μικρά Ασία. Τα νεαρά είναι σκουρόχρωμα σε αποχρώσεις του καφέ και με μαύρα πόδια και γκρι ράμφος και συνήθως τρέφονται όλα μαζί σε μια ομάδα, μακριά από τα υπόλοιπα ενήλικα.
Φωτογραφία εξωφύλλου: @pantelis thomaidis
Οι Αλυκές της Καλλονής Λέσβου λειτουργούν στη σύγχρονη, σημερινή μορφή τους από τη δεκαετίατου 1920-1930. Ιδρύθηκαν το 1917 από τον Ισπανό Ιωσήφ Σανταρόζα, όμως η ύπαρξή τους πιστοποιείται εδώ από την αρχαιότητα (480 – 320 π.Χ.), όταν το αλάτι αποτελούσε μάλιστα και νομισματική μονάδα. Οι Αλυκές έχουν συνδεθεί αδιάρρηκτα και με την τοπική πρωτογενή παραγωγή και γαστρονομία (π.χ. πάστωμα της ελιάς), διασφαλίζοντας μάλιστα ευρεία φήμη στο γνωστότερο τοπικό γαστρονομικό προϊόν, τις παστές σαρδέλες Καλλονής Λέσβου. Μεγάλης σημασίας είναι η συστημική αλληλένδεση μεταξύ του χερσαίου και του υδάτινου τμήματος του οικοσυστήματος των Αλυκών, αλλά και η σύνδεσή τους με την τοπική πολιτική οικονομία. Το κανάλι της αλυκής αποτελεί, μαζί με τα νερά της Αλυκής, πολύτιμο βιότοπο/σταθμό πολλών ειδών μεταναστευτικών πουλιών (252 καταγεγραμμένα είδη), όπως μαύρων πελαργών (Ciconia nigra), φοινικόπτερων (βλ. Εικόνα 6) (Phoenicopterus rubber), αβοκεττών (Avocetta recurvirostra), καλαμοκανάδων (Himantopus himantopus), χαραδριών (Charadrius hiaticula) κ.ά. και, κατά συνέπεια, παράδεισο φυσιοδιφικού τουρισμού (bird-watching tourism) κατά την εποχή μετανάστευσης των πουλιών.
Iερός Nαός Αγίου Γεωργίου Ανεμώτιας . Χρονολογείται στα (1720), μονόκλιτος ναός βασιλικού ρυθμού με σημαντικές εικόνες και αγιογραφίες στο εσωτερικό του.
Η γιορτή της Σαρδέλας στην Καλλονή
Ο Δήμος Δυτικής Λέσβου διοργανώνει κάθε χρόνο τη Γιορτή της Σαρδέλας Καλλονής Το Κορυφαίο σε επισκεψιμότητα γαστρονομικό γεγονός στη Λέσβο, λαμβάνει χώρα κάθε αρχές Αυγούστου στην Σκάλα Καλλονής της Λέσβου, για να γιορτάσει την παράδοση και τη σημασία της μοναδικής σε γεύση και μεγέθους σαρδέλας Καλλονής – της “παπαλίνας”, στην τοπική κουλτούρα και οικονομία. Ένας θεσμός που ξεκίνησε πριν 44 χρόνια για να τιμήσουν οι ντόπιοι την πλούσια αλιευτική τους παράδοση, σήμερα συνεχίζει με πληθώρα δράσεων, live μαγειρέματα καταξιωμένων σεφ, έκθεση τοπικών προϊόντων και κεράσματα, ημερίδες, παρουσιάσεις βιβλίων, μουσικοχορευτικά σχήματα κ.α. για την ανάδειξη του γαστρονομικού και τουριστικού μας προϊόντος και την επίτευξη της εξωστρέφειας. Πλέον, είναι θέμα χρόνου να ολοκληρωθεί η διαδικασία ώστε η σαρδέλα της Καλλονής να αναγνωριστεί επίσημα ως το πρώτο αλιευτικό προϊόν με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ), γεγονός που σημαίνει πως θα είναι (και επίσημα) σύμβολο, τεχνική, μνήμη και ταυτότητα.
Περισσότερα στη σελίδα του φεστιβάλ στο facebook https://www.facebook.com/profile.php?id=100095260247312
Στην περιοχή υπάρχουν αξιόλογα μνημεία και θέσεις όπως:
Μάκαρα Μάκαρα: Το 1826 π.Χ., ο καταγόμενος από την Αίγυπτο γιος του Ήλιου, ο Μάκαρ, λόγω της συμμετοχής του στο φόνο ενός αδελφού του, κατέφυγε από τη Ρόδο στη Λέσβο με τους γιους του Έρεσο, Κερδόλαο και λοιπούς και με τις κόρες του Ίσσα, Άντισσα, Αρίσβη, Μήθυμνα, Μιτυλήνη και Μεγακλώ, βρίσκοντας το νησί έρημο, ακατοίκητο και ονομαζόμενο Λασία από τα δάση του. Σε απόσπασμα ποιήματος που αποδίδεται στον Αλκαίο αναφέρεται ότι: «η δολοπλόκος Κύπρις Αφροδίτη ήλθε σανδαλοφορούσα στη Λέσβο, στου Μάκαρα το νησί» (“Μάκαρος ἔπελθε νᾶσον”, Ὀξύρρυγχος 2378). Σήμερα η δυτική παραλία, από την είσοδο του Κόλπου Καλλονής με τα υπάρχοντα λείψανα Μυκηναϊκών τάφων, ονομάζεται Μάκαρ
Ροδότοιχος , ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της λεσβιακής υπαίθρου: ο Καλόχτιστος ή Ροδότοιχος ή Καλός Τοίχος, ένας αναλημματικός τοίχος μνημειακού χαρακτήρα, που χρονολογείται στους αρχαϊκούς χρόνους και κατασκευάστηκε με το σύστημα της λέσβιας τοιχοδομίας (λεσβίας οικοδομίας), σύμφωνα με την οικοδομική παράδοση του νησιού. Δημιουργεί, με την επενέργεια φωτοσκιάσεων, ένα εξαίρετο αισθητικά αποτέλεσμα.
- Ιερά Μονή Λειμώνος. Η Ιερά Σταυροπηγιακή (Πατριαρχική) Μονή Λειμώνος είναι ανδρώα μονή. Ιδρύθηκε, στη θέση προγενέστερης βυζαντινής μονής, από τον επίσκοπο Μηθύμνης Άγιο Ιγνάτιο Αγγαλιανό το 1526 και αφιερώθηκε στον αρχάγγελο Μιχαήλ. Ονομάστηκε έτσι διότι βρίσκεται στο κέντρο ενός λιβαδιού (λειμώνα). Η μονή αποτέλεσε εκκλησιαστικό , εκπαιδευτικό, οικονομικό και αναπτυξιακό κέντρο όχι μόνο για την δυτική Λεσβο αλλά και για ολόκληρο το νησί. Δίδαξαν στα σχολεία της ο Παχώμιος Ρουσάνος, οο Βενιαμίν ο Λέσβιος και κ.ά. Είναι τρίτη πανευρωπαϊκά στον πλούτο χειρογράφων και κειμηλίων μετά το άγιο Όρος και το Βατικανό.
- Νορβηγικό Κέντρο Σπουδών στο Μετόχι, Το Μετόχι παραχωρήθηκε με ενοίκιο το 1993 από τη Μονή Λειμώνος, επί ηγουμενίας του αείμνηστου Νικόδημου Παυλόπουλου, στο 5. Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, χτισμένη το 1851. Το Πανεπιστήμιο του Άγκντερ της Νορβηγίας, προκειμένου να στεγασθεί το «Σπουδαστικό Κέντρο Μετόχι» και ο καθηγητής Κοινωνιολογίας της Θρησκείας Πωλ Ρέπστα έγραψε το 2016 εκ μέρους του Πανεπιστημίου του Άγκντερ: σε παλιά μοναστηριακά κτίσματα ενός ελληνικού νησιού στο απώτερο άκρο της Ευρώπης και να περνούν το χρόνο τους μελετώντας από κοινού θέματα ανθρωπιστικά, οικολογικά και άλλα» και οι γιορτές του Καλοκαιριού .
- Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα στα Παπιανά. Χρονολογείται το 1600 σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή. Πρόκειται για ένα μονόχωρο ξυλόστεγο ναό με νάρθηκα της εποχής της Τουρκοκρατίας. Εσωτερικά ο ναός είναι γ Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα στα Παπιανά. Χρονολογείται το 1600 σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή. Πρόκειται για ένα μονόχωρο ξυλόστεγο ναό με νάρθηκα της εποχής της Τουρκοκρατίας. Εσωτερικά ο ναός είναι γεμάτο τοιχογραφίες που αποτελούν ένα από τα αρτιότερα και καλύτερα σωζόμενα δείγματα της Λέσβου, στο μεταίχμιο από τον 16ο στον 17ο αι. Το εικονογραφικό πρόγραμμα είναι πλούσιο και σε γενικές γραμμές ακολουθεί την παραδοσιακή οργάνωση και σύνθεση με σκηνές από τους 24 Οίκους του Ακάθιστου Ύμνου και μεμονωμένες μορφές αγίων.
- Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Κεραμίου, χρονολογείται στα (1702 ή 1720), μονόκλιτη βασιλική με σημαντικές αγιογραφίες Iερός Nαός Αγίου Γεωργίου Ανεμώτιας . Χρονολογείται στα (1720), μονόκλιτος ναός βασιλικού ρυθμού με σημαντικές εικόνες και αγιογραφίες στο εσωτερικό τουΆγιος Ιωάννης Παπιανών, χρονολογείται το 1733 σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή. Πρόκειται για μονόχωρο ναό, μικρών διαστάσεων (11,7×4,5μ.), χτισμένος σύμφωνα με τον τύπο της πλάγιας βασιλικής, με προσθήκη ξυλόστεγης κιονοστοιχίας κατά μήκος της βόρειας πλευράς του. Είναι λιθόκτιστος, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρουσιάζει η οδοντωτή ταινία που περιτρέχει το ανώτερο τμήμα της τοιχοποιίας. Το εσωτερικό του είναι διακοσμημένο με τοιχογραφίες σύγχρονες με την ανέγερση του ναού.Ιερός ναός της Ζωοδόχου Πηγής, στην Καλλονή Χτίστηκε στα 1760 και Σύμφωνα με την επιγραφή αναφέρεται η ανοικοδόμηση εκ βάθρων του ναού επί Μητροπολίτου Αρσένιου που ήταν Μητροπολίτης Μηθύμνης από το 1737 – 1748 και από το 1751 – 1774. Από αυτόν τον ναό φαίνεται ότι σώζονται οι εικόνες του τέμπλου. Η πρώτη αναφορά που έχουμε για τον ναό είναι από των μητροπολίτη Γαβριήλ που διετέλεσε και μητροπολίτης Μηθύμνης τα έτη 1618 – 1621
- Δάφια, εκκλησία της Υπαπαντής του Κυρίου, χτίστηκε το 1792 με εξαιρετικό διάκοσμο.
- Γεφύρι 9 καμάρες Πέτρινο εννεάτοξο γεφύρι που γεφυρώνει το ρέμα το οποίο κατεβαίνει απο την περιοχή “Ερμοτίλια” και χύνεται στη σκάλα Καλλονής. Είναι το μακρύτερο γεφύρι του νησιού. Είναι χτισμένο απο ντόπια ηφαιστειογενή πέτρα και κουρασάνι.Υπάρχουν δύο επιγραφές πάνω στη γέφυρα. Στο ίδιο σημείο υπήρχε παλιότερη γέφυρα η οποία είχε χτιστεί τον Μάϊο του 1647 με χορηγεία της Μονής Λειμώνος. Αφού λοιπόν γκρεμίστηκε αυτή η Μονή Λειμώνος χρηματοδότησε την κατασκευή της σημερινής γέφυρας το 1774.
- Ταξιάρχης Παρακοίλων τού 1758
- Ο ναός των Ταξιαρχών στη Φίλια χτίστηκε το 1836 και αποτελεί ξεχωριστό δείγμα τρίκλιτης ξυλοστεγούς βασιλικής με τοξωτή μορφή στο κεντρικό κλίτος • Μεταμόρφωση Σωτήρος, ιδρύθηκε το 1885, Ανεμωτια,
- Γεφύρι Παράκοιλων. Ενετικό Δίτοξο πετρογέφυρο το οποίο γεφυρώνει το ρέμα που ξεκινάει απο τις ρεματιές του Αη Λιά και χύνεται στον κόλπο της Καλλονής. Λαξευμένος ανδεσίτης και κουρασάνι τα υλικά δομής του.
- Μιναρές Παρακοίλων , μνημείο οθωμανικής περιόδου • Ελαιοτριβείο Καμπεζά, χρονολογία; 1895
- Ελληνικό Λουτρό , της ύστερης Οθωμανικής περιόδου
- στην Καλλονή
- Το διατηρητέο τζαμί στην άκρη της Φίλιας.
- Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στην Άγρα κτίσμα του 1807, που ανακαινίστηκε το 1845 και το 1917
- Αρχοντικό σπίτι της Αιμιλίας στην Ανεμώτια χαρακτηριστικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής.Γιορτές Αμπελουργίας στην Ανεμώτια Στη Δυτική Λέσβο, ένα από τα καλύτερα διατηρημένα ηφαίστεια είναι αυτό της Ανεμώτιας, το ηφαιστειακό υλικό του οποίου δημιούργησε έναν πολύ εύφορο εδαφικό ορίζοντα στη βάση του κρατήρα. Το έδαφος αυτό ευνοεί την καλλιέργεια του αμπελιού και αποτελεί σήμερα τον κάμπο του χωριού. Στην καλδέρα του ηφαιστείου Ανεμώτιας, διαχρονικά δραστηριοποιείται ερασιτεχνικά σημαντικός αριθμός αμπελοκαλλιεργητών.Στην Ανεμώτια με την υποστήτιξη του Δήμου πραγματοποιείται η μεγάλη Γιορτή Αμπελουργίας που διοργανώνεται κάθε χρόνο από τον Σύλλογο Αμπελουργών Ανεμότιας Λέσβου «ο Κάμπος» κατά τον μήνα Αύγουστο και διαρκεί τρεις ημέρες.Μέσω της εν λόγω γιορτής, ο Σύλλογος επιδιώκει να αναδείξει τη δημιουργική και λαογραφική κληρονομιά, την τοπική μουσική και χορευτική παράδοση και να βελτιώσει τις δυνατότητες ψυχαγωγίας των μελών των κοινοτήτων. Επομένως το πρόγραμμα παρουσιάζει διάφορες δράσεις, μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται παρουσιάσεις, λαογραφικές εκθέσεις, βιωματικά εργαστήρια, γευσιγνωσίες κρασιών, υπαίθρια έκθεση παραδοσιακών προϊόντων, θέατρο, χορό, μουσική κλπ.
- Τέμενος και μιναρές Σκαλοχωρίου , “Τω αυτό τέμενος τζαμίον Ανηγέρθη κατά το Σωτήριον έτος 1904-1905 από παλαιόν σχέδιον εις Νέον, Το τζαμί ήταν χτισμένο με ημιλαξευμένους λίθους και οι γωνίες ήταν με πελεκητές πέτρες, τα παράθυρα και οι πόρτες ήταν ξύλινα και τα τζάμια πολύχρωμα. Ενώ ο μιναρές βρίσκεται στη δυτική πλευρά, ο οποίος διατηρείται μέχρι το μέρος του εξώστη. Είναι κατασκευασμένος από ανοιχτόχρωμη πέτρα και ακόμη και σήμερα εντυπωσιάζει και το ολικό του ύψος ήταν 20 μέτρα.
- Δημοτικό Σχολείο Καλλονής, αποτελεί ένα σχολείο σπάνιας ομορφιάς. Η κατασκευή του κτιρίου είναι σχήματος “Π” με επιβλητική είσοδο, στην οποία δεσπόζουν Ιωνικού ρυθμού κίονες. Τριγύρω περιβάλλεται από έναν πολύ όμορφο κήπο. Την κατασκευή ανέλαβε ο Μυτιληνιός αρχιτέκτονας Ασημάκης Φούσκας που ολοκλήρωσε τις εργασίες του κτιρίου το 1929 χάρη στις οικονομικές παροχές που παρείχαν οι ομογενείς Καλλονιάτες από την Αμερική καθώς και οικονομική υποστήριξη από τη Μονή Λειμώνος. Το 1929 έφτασε να φιλοξενεί 330 μαθητές και πρώτος διευθυντής του ήταν ο κος Αλέξανδρος Ελευθερίου. Σήμερα, στο σχολείο φιλοξενούνται 12 αίθουσες (δυο για κάθε τάξη του δημοτικού), τμήμα ένταξης και τάξη υποδοχής, ολοήμερο σχολείο, εργαστήριο πληροφορικής, βιβλιοθήκη, αίθουσα εκδηλώσεων. • Κτίριο φύλαξης αρχαιολογικών ευρημάτων της περιοχής Σκαλοχωρίου
Δημοτικό Σχολείο, Καλλονή Λέσβου, Φωτογραφία: Στρατής Βέρρος
Δημοτικό Σχολείο Σκαλοχωρίου. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1929 σε σχέδια του Αρχιτέκτονα Α. Δεμίρη από την Ερεσό και την αρχική δαπάνη της κατασκευής ανέλαβαν οι ξενιτεμένοι Σκαλοχωρίτες της Αμερικής. • Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Ιωάννου Προδρόμου χτίστηκε στην θέση παλαιότερου Ναού της εποχής της Οθωμανοκρατίας. Ι.Ν. Αγίου Νεκταρίου
ΚαφενείοΣυκά, Σκαλοχωρίου • Ι.Ν Αγίων Αναργύρων, Αρίσβης • Ι.Ν . Αγ. Νικολάου Παπιανών • Ι.Ν. Αγ. Άννας Σκάλας Καλλονής • Δημοτικό Θέατρο Καλλονής. • Κτίριο και πάρκο Βασιλειάδη , Καλλονή • Τεχνικό λύκειο, αίθουσα εκδηλώσεις • Λέσχη «Αρίσβη» • Αγ. Τριάδα Ένα πανηγύρι το οποίο χάνετε στα βάθη των δεκαετιών, όντως απο τα παραδοσιακότερα του νησιού μας. • Στάδιο Καλλονής «Κώστας Κεντέρης • Ιπποδρόμιο Καλλονής
Ιστορικό και λαογραφικό Μουσείο Καλλονής (Φ.Ε.Κ. 639/30−07−1996)
Αγ.Τριάδα πανήγυρις και ιππικοί αγώνες •
Λαογραφικά μουσεία, Φίλιας, Ανεμώτιας, Σκαλοχωρίου,
Το Πνευματικό Κέντρο Σκαλοχωρίου.
Πανηγύρι της μονής Βουκόλων (Μοναστηρέλι), κάθε Τρίτη του Πάσχα,
Στη Φίλια αξίζει να εοισκεφθείτε την κοινοτική βιβλιοθήκη Φίλιας «ο κόσμος της Σοφίας»
Μια ενεργή και δραστήρια βιβλιοθήκη που δημιουργήθηκε από το μηδέν ξεκίνησε να λειτουργεί στη Φίλια της Λέσβου, και μέσα σε πολύ σύντομο διάστημα, χάρη στην εθελοντική προσφορά των διαχειριστών του, προσφέρει διαδικτυακές υπηρεσίες για να είναι προσβάσιμη από όλους οποιαδήποτε χρονική στιγμή.
Η κοινοτική βιβλιοθήκη Φίλιας «ο κόσμος της Σοφίας» πήρε το όνομά της από τον τίτλο του μυθιστορήματος του Νορβηγού συγγραφέα Jostein Gaarder, που αποτέλεσε το πρώτο βιβλίο που τοποθετήθηκε στα ράφια της, στις 20 Φεβρουαρίου 2022. Από τότε με δωρεές Φιλιανών και όχι μόνο, έχει φτάσει τους 1700 τίτλους βιβλίων.
Αλλα και το αγρόκτημα Filia Rosa
Στο επισκέψιμο αγρόκτημά τους, στο ημιορεινό χωριό Φίλια της Λέσβου, ο Δημήτρης και η Ελένη Σιβρή καλλιεργούν μαγιάτικα ρόδα και παρασκευάζουν βραβευμένα προϊόντα, με βάση το τριαντάφυλλο.
https://www.kathimerini.gr/k/travel/563677627/lesvos-i-eyodiasti-istoria-tis-filia-rose/